تهوع بعد از عمل بینی یکی از عوارض نسبتا شایع در ساعات اولیه پس از جراحی است که ممکن است به دلیل تاثیر داروهای بیهوشی، مصرف برخی داروها یا بلعیدن خون ناشی از جراحی ایجاد شود. این حالت معمولا موقتی است و با گذشت زمان، استراحت و رعایت توصیه های جراح کاهش می یابد. با این حال، شدت تهوع و مدت ادامه آن در افراد مختلف متفاوت است. آگاهی از علت بروز این عارضه، روش های کنترل آن و تغذیه مناسب پس از جراحی بینی به بیمار کمک می کند دوران نقاهت را راحت تر سپری کند و احتمال بروز مشکلاتی مانند کم آبی بدن یا استفراغ مکرر را کاهش دهد.
علت تهوع بعد از عمل بینی چیست؟
تهوع بعد از جراحی بینی می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. شناخت این عوامل به انتخاب روش مناسب برای کنترل علائم و پیشگیری از تشدید آن کمک می کند. مهم ترین دلایل عبارتند از:
- تاثیر داروهای بیهوشی
داروهای مورد استفاده در بیهوشی عمومی می توانند مرکز کنترل تهوع و استفراغ را تحریک کنند. این عارضه معمولا در ساعات اولیه پس از جراحی بیشتر دیده می شود و به تدریج کاهش می یابد.
- بلع خون
مقداری خونریزی پس از جراحی بینی طبیعی است. اگر خون وارد حلق شود و بیمار آن را ببلعد، ممکن است معده تحریک شود و احساس تهوع یا استفراغ ایجاد شود.
- مصرف داروهای مسکن
برخی مسکن های تجویزی پس از جراحی می توانند باعث ناراحتی معده، سرگیجه و تهوع بعد از عمل بینی شوند.
- خالی بودن معده
ناشتا ماندن پیش از عمل و تاخیر در شروع تغذیه پس از جراحی ممکن است در برخی افراد احساس ضعف، سرگیجه و تهوع ایجاد کند.
- افت فشار خون یا کم آبی بدن
دریافت ناکافی مایعات، خونریزی قابل توجه یا افت فشار خون می تواند باعث ضعف و حالت تهوع شود.
- تاثیر استرس و اضطراب
نگرانی درباره نتیجه جراحی، درد و شرایط دوران نقاهت ممکن است در بعضی افراد علائم گوارشی را تشدید کند.
- تحریک گلو و ترشحات بینی
خشکی گلو، ترشحات پشت حلق و ناراحتی ناشی از لوله تنفسی هنگام بیهوشی می توانند احساس ناخوشایندی ایجاد کنند و گاهی با تهوع همراه شوند.
برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر محمد گلی، فرم زیر را تکمیل نمایید.
آیا تهوع بعد از جراحی بینی خطر دارد؟
تهوع بعد از عمل بینی اگر خفیف و کوتاه مدت باشد خطرناک نیست و اغلب به داروهای بیهوشی یا بلعیدن خون مربوط می شود. با این حال، استفراغ مکرر می تواند فشار و ناراحتی ناحیه جراحی را افزایش دهد و موجب کم آبی بدن شود. در صورت استفراغ شدید، خونریزی قابل توجه، درد شدید، ضعف غیرعادی یا ناتوانی در نگه داشتن مایعات، باید به جراح اطلاع داد. استفراغ خونی قابل توجه یا اختلال تنفسی نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
دلایل خون بالا آوردن بعد از عمل بینی چیست؟
بالا آوردن خون پس از جراحی بینی ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد و تشخیص علت آن اهمیت زیادی دارد. مهم ترین دلایل عبارتند از:
- بلعیدن خون ناشی از جراحی
مقداری خون ممکن است از پشت بینی وارد حلق شود و بیمار آن را ناخواسته ببلعد. تجمع خون در معده می تواند باعث تهوع و استفراغ خونی یا تیره رنگ شود.
- خونریزی فعال بینی
اگر خونریزی پس از عمل شدید یا طولانی باشد، احتمال ورود حجم بیشتری از خون به حلق و معده افزایش می یابد.
- تحریک معده
خون بلعیده شده می تواند دیواره معده را تحریک کند و باعث استفراغ شود.
- آسیب یا تحریک دستگاه گوارش
در موارد نادر، خون بالا آوردن ممکن است به مشکلات گوارشی دیگری مانند التهاب یا زخم معده مربوط باشد و لزوما از جراحی بینی ناشی نشود.
مشاهده مقدار کم خون بلعیده شده گاهی در ساعات اولیه پس از جراحی رخ می دهد، اما استفراغ خونی مکرر، خون روشن با حجم زیاد، مدفوع سیاه یا سرگیجه شدید طبیعی نیست و به بررسی فوری پزشکی نیاز دارددر چنین شرایطی نباید درمان را به تاخیر انداخت.
درمان حالت تهوع بعد از عمل بینی چگونه است؟
درمان تهوع پس از جراحی بینی به علت بروز آن و شدت علائم بستگی دارد. در موارد خفیف، استراحت در وضعیت مناسب، نوشیدن تدریجی مایعات و شروع غذاهای سبک می تواند به بهبود شرایط کمک کند. بهتر است بیمار از حرکات ناگهانی و مصرف حجم زیاد غذا یا مایعات در یک وعده خودداری کند. اگر تهوع ناشی از داروهای بیهوشی یا مسکن ها باشد، پزشک می تواند با بررسی وضعیت بیمار، داروهای مصرفی را تنظیم کند یا درمان ضد تهوع مناسب تجویز کند. در صورت وجود خونریزی، کم آبی یا استفراغ مکرر، ابتدا باید علت اصلی بررسی و درمان شود. بیمار نباید بدون مشورت دکتر داروهای خود را قطع کند یا داروی جدیدی مصرف کند. همچنین، اگر تهوع شدید باشد یا با گذشت زمان بهبود پیدا نکند، مراجعه به پزشک ضروری است.
چگونه تهوع بعد از عمل بینی را کاهش دهیم؟
با رعایت چند نکته ساده می توان احتمال بروز تهوع یا شدت آن را کاهش داد:
- مایعات را آهسته بنوشید
پس از اجازه جراح، نوشیدن جرعه های کوچک آب در فواصل کوتاه می تواند به حفظ آب بدن کمک کند. از نوشیدن سریع و یکباره حجم زیاد مایعات خودداری کنید.
- وعده های غذایی کوچک داشته باشید
به جای خوردن یک وعده سنگین، غذا را در چند وعده کم حجم مصرف کنید تا فشار کمتری به معده وارد شود.
- استراحت کافی داشته باشید
هنگام استراحت، سر را طبق توصیه جراح بالاتر نگه دارید و از تغییر وضعیت ناگهانی بدن خودداری کنید.
- از بوهای محرک دوری کنید
بوی تند غذا، عطر و مواد شوینده ممکن است تهوع بعد از عمل بینی را تشدید کند؛ بنابراین بهتر است محیط استراحت تهویه مناسبی داشته باشد.
- از فعالیت سنگین پرهیز کنید
خم شدن، بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت شدید در دوران نقاهت می تواند ناراحتی و فشار ناحیه جراحی را افزایش دهد.
- خونریزی را جدی بگیرید
در صورت احساس جاری شدن خون در حلق یا بروز استفراغ، موضوع را به جراح اطلاع دهید و از دستکاری بینی خودداری کنید.
چه غذاهایی برای کاهش تهوع بعد از عمل بینی مناسب هستند؟
انتخاب غذاهای سبک و کم چرب می تواند به کاهش ناراحتی معده پس از جراحی بینی کمک کند. سوپ صاف شده یا رقیق، فرنی، برنج نرم، سیب زمینی آب پز و نان تست از گزینه های مناسب برای شروع تغذیه هستند. موز رسیده و پوره سیب نیز در صورت تحمل بیمار می توانند انتخاب های خوبی باشند. مصرف مقدار کمی زنجبیل در غذا یا نوشیدنی ممکن است برای برخی افراد مفید باشد، اما استفاده از مکمل های زنجبیل پس از جراحی باید با نظر دکتر انجام شود. بهتر است غذاها ولرم باشند و از مصرف خوراکی های چرب، سرخ شده، بسیار تند یا دارای بوی شدید خودداری شود. نوشیدن آب در جرعه های کوچک نیز به تامین مایعات بدن کمک می کند. در صورت تشدید تهوع با خوردن یک ماده غذایی، مصرف آن را متوقف کنید و به تدریج غذاهای قابل تحمل را به برنامه غذایی خود بازگردانید.
تهوع بعد از عمل بینی تا چند روز طبیعی است؟
تهوع ناشی از داروهای بیهوشی معمولا در چند ساعت اول پس از جراحی بیشتر است و اغلب طی ۲۴ ساعت کاهش پیدا می کند. در بعضی افراد، به ویژه در صورت مصرف مسکن های خاص یا بلعیدن خون، علائم ممکن است تا یک یا دو روز ادامه داشته باشد. تهوع مداوم، شدید یا همراه با استفراغ مکرر طبیعی نیست و باید توسط پزشک بررسی شود.
حالت تهوع بعد از جراحی بینی چقدر طول می کشد؟
مدت تهوع پس از جراحی بینی به علت ایجاد آن بستگی دارد. اگر عامل اصلی داروهای بیهوشی باشد، علائم معمولا طی چند ساعت تا یک روز برطرف می شوند. در صورت ارتباط با داروهای مسکن یا تحریک معده، ممکن است مدت بیشتری ادامه پیدا کنند. اگر تهوع بیش از ۲۴ تا ۴۸ ساعت طول کشید، تشدید شد یا با خونریزی و کم آبی همراه بود، برای بررسی علت و دریافت درمان مناسب به جراح خود مراجعه نمایید.
